Menu Szukaj Odwiedź mój sklep Zack Roman

Smoking i frak

Smoking i frak

Jednorzędowy smoking
Na zdjęciu aktor Maciej Skuratowicz. Smoking: zbiory własne. Fot: Maciej Cioch

 Walter Szarmant przemierzał ciemne ulice przedmieść miasta oświetlone mdłym blaskiem latarni. Znajdował się już blisko swego celu, a mianowicie rezydencji sir Anthony’ego Somerseta, który urządził niewielkie, nieformalne przyjęcie z okazji jego powrotu do kraju.  Zaproszenie, dzięki któremu można dostać się do domu przyjaciela, znajdowało się w jego prawej kieszeni. Walter ubrany był w granatowy garnitur wykonany z czesankowej wełny, białą koszulę z wykładanym, szerokim kołnierzykiem oraz czarne wiedenki. Całości dopełniały biała, lniana poszetka, srebrny krawat, czarna fedora oraz skromny, biały goździk w butonierce. W przekonaniu Waltera był to najbardziej odpowiedni nieformalny strój na wieczór.

W końcu stanął przed domem utrzymanym w stylu art déco należącym do sir Anthony’ego. Spojrzał na zegarek – była za minutę dziewiętnasta. Stanął pewnie przed dębowymi, przytłaczającymi drzwiami i nacisnął przycisk dzwonka. Rozległ się niski, głęboki dźwięk. Po chwili drzwi otworzył lokaj Jenkins w tradycyjnym wieczorowym stroju służącego – fraku bez jedwabnych wyłogów ani lampasów na spodniach oraz z metalowymi guzikami noszonym wraz z czarną kamizelką i białą, batystową muszką. Zlustrował ubiór Waltera i rzekł: Przykro mi, ale pan nie ma odpowiedniego stroju. Jak to? – zapytał Walter. – Na zaproszeniu jest napisane: strój nieformalny. – Zaczął pokazywać lokajowi napis w prawym dolnym rogu kartki. Jest jednak wieczór. Żegnam Pana – chłodno opowiedział lokaj i zatrzasnął Walterowi drzwi przed samym nosem.
Walter Szarmant podrapał się w głowę w zakłopotaniu, nie wiedząc, co o tym sądzić. Obrócił się na pięcie i już miał odejść, kiedy za sobą usłyszał spokojny głos sir Anthony’ego Somerseta: Dobry wieczór, Walter. Możesz wejść. Gospodarz ubrany był w ciemnogranatowy smoking z czarną muszką, kamizelką, frakową koszulą i lakierowanymi pantoflami wieczorowymi z kokardkami. Po przywitaniu się i wejściu do środka Szarmant zapytał: Nie rozumiem. W zaproszeniu było napisane, że obowiązuje strój nieformalny. – Zgadza się – odpowiedział sir Anthony. Strój nieformalny wieczorowy, czyli smoking z pasem oraz plisowaną koszulą z wykładanym kołnierzykiem. Nie znałeś tej zasady? Walter zasępił się: Czemu wobec tego założyłeś kamizelkę i koszulę frakową? Ja zawsze takie noszę – przyjaciel skwitował, uśmiechnął się i skierował się w stronę pokoju, z którego dochodziły dźwięki fortepianu i trąbki.

Jakie faux pas popełnił Walter Szarmant? Czy smoking, frak, a może tylko garnitur założą goście na wieczorne wesele księcia Williama (Wilhelma) i Kate Middleton?

Na zaproszeniu dla Waltera napisane było: strój nieformalny, a czy takim strojem nie jest właśnie garnitur? Aby potwierdzić, że Walter ubrał się nieodpowiednio, należy przedstawić tradycyjną, aczkolwiek dziś nieco zapomnianą klasyfikację formalności strojów – taką, jakiej na pewno używał sir Anthony Somerset. Klasyfikacja strojów wywodzi się z pierwotnego podziału na full dress (frak oraz surdut) i undress (wszystko, co było od nich mniej formalne). W epoce edwardiańskiej stworzono podział na stroje formalne i nieformalne. Był on jednak bardzo podobny do klasyfikacji pierwotnej. Była to klasyfikacja niedokładna, jako że znakomitą większość ubiorów zaliczano do kategorii strojów nieformalnych. W latach 30. XX wieku utworzono kategorię ubiorów półformalnych, do których zaliczono smoking (strój półformalny). Smokingi nieformalne również nie były rygorystycznie używane po zmroku w sytuacjach nieformalnych. Ta klasyfikacja strojów, choć nieco zapomniana, wciąż obwiązuję. Wielu być może to zdziwi, ale garnitur jest strojem nieformalnym i niezalecanym do noszenia po zmroku.

Wszystkie stroje z wyjątkiem tych, które należą do kategorii casual (ubranie swobodne w stylu sportowym), dzielą się na wieczorowe oraz dzienne. Wielu zapyta jak się ubrać na imprezę? Oto nasza propozycja dla eleganckich mężczyzn. W niniejszym wpisie zajmiemy się tylko strojami, które można nosić jedynie po godzinie osiemnastej bądź po zmroku. Strojem formalnym wieczorowym jest frak. Oto dzisiejszy standard:

elegancki garniturSkrótowo: składa się z czarnej bądź ciemnogranatowej marynarki frakowej z wyłogami zamkniętymi pokrytymi jedwabiem oraz sześcioma guzikami z przodu, dwoma z tyłu (nad szlicem) i czterema na każdym rękawie pokrytymi tym samym rodzajem materiału, co wyłogi. Spodnie są w tym samym kolorze i z tego samego materiału co marynarka, nie mają mankietów, za to powinny mieć zakładki i dwa wąskie lampasy na szwach bocznych. Noszone są na szelkach. Kamizelka powinna być biała i wykonana z piki oraz mieć klapy. Musi też bezwzględnie być wieczorowa, czyli zapinana dość nisko. Kamizelkę zapina się z reguły na spinki, może być ich od trzech do czterech. Modele jedno- i dwurzędowe są spotykane. Koszula powinna mieć sztywny gors zapinany na jak najmniejszą liczbę spinek, sztywne pojedyncze mankiety na spinki oraz odczepiany, krochmalony, wysoki kołnierzyk frakowy. Nie muszę chyba mówić, iż koszula powinna być biała. Kolejny element to biała muszka, najlepiej wykonana z tego samego materiału, co kamizelka.

czarne czółenka
czółenka

Buty powinny być bezwzględnie czarne, wykonane z lakierowanej skóry. Większość osób założy wiedenki, aczkolwiek ja polecam wieczorowe pantofle – czółenka.
Skarpetki, a właściwie pończochy powinny być czarne i jedwabne. Jeśli chodzi o akcesoria, butonierka, poszetka, szelki, rękawiczki oraz opcjonalny szalik (https://www.szarmant.pl/akcesoria/bialy-szalik) powinny być białe. Płaszcz powinien być ciemny i należy nosić go do fraka zawsze, nawet latem. Preferowany model to Chesterfield, a w ciepłe dni peleryna operowa. Kapelusz to czarny cylinder z jedwabnego pluszu albo składany szapoklak. Zegarek powinien być kieszonkowy, najlepiej noszony nie na dewizce w kieszeni kamizelki, ale w kieszeni spodni na specjalnej taśmie zegarkowej. Do fraka można nosić też laseczkę – powinna być cała czarna.

Zarówno strojem półformalnym, jak i nieformalnym wieczorowym jest smoking. Obie wersje jednak nie są jednakowe. Zacznijmy od tej pierwszej, którą w naszym opowiadaniu nosił sir Anthony:
Modna elegancjaStandardowo marynarka jest czarna bądź ciemnogranatowa z zamkniętymi lub szalowymi wyłogami pokrytymi jedwabiem, jednorzędowa z jednym guzikiem z przodu i czterema na każdym rękawie pokrytymi tym samym jedwabiem co wyłogi. Kieszenie nie mają patek.
Spodnie są wykonane z tego samego materiału co marynarka, nie mają mankietów, ale powinny mieć zakładki i wąski lampas na szwie bocznym z tego jedwabiu, którym wyłożone są wyłogi. Kamizelka ma taki sam kształt, jak ta do fraka, jednak częściej jest czarna i wykonana z jedwabiu (który znajduje się na wyłogach i guzikach) lub wełny. Biała, pikowa kamizelka nie jest również błędem. Koszula winna być taka jak do fraka. Muszka musi być wykonana z czarnego jedwabiu tożsamego z tym na wyłogach. Buty i skarpetki jak do fraka.
Butonierka może być biała lub czerwona. Poszetka powinna być biała. Szelki mogą być czarne lub białe. Rękawiczki mogą być białe lub szare. Płaszcz (nie trzeba go nosić zawsze) i zegarek – patrz frak. Preferowany kapelusz to czarny homburg.

To była wersja półformalna smokingu. Występuje jednak także odmiana nieformalna, o takiej samej formalności jak garnitur, którą powinien był założyć Walter. Występuje ona w trzech rodzajach:

czarny smoking
a) smoking jak w wersji półformalnej, jednak noszony z pasem smokingowym oraz plisowaną koszulą z wykładanym kołnierzykiem

smoking półformalnyb) smoking dwurzędowy, zazwyczaj noszony z nieformalną koszulą, bez kamizelki czy pasa. Powinien mieć cztery guziki z zapinanym jednym bądź dwoma.

Modna parac) smoking letni, może być jedno- lub dwurzędowy, w pierwszym wypadku noszony najczęściej z pasem smokingowym. Koszula zazwyczaj jest nieformalna. Kolor marynarki to zazwyczaj kremowy

Zastanówmy się nad okazjami, na które powyższe stroje można założyć.

a) co do fraka, jest to raczej trudne przedsięwzięcie, jako że nie jest on już wymagany na
uroczystości, w których bierze udział przeciętny Kowalski. Pierwsze, co przychodzi na myśl to własny ślub czy też wesele. Inna opcja to uroczysty bankiet, bal czy kolacja, niekoniecznie nawet w wielkim gronie. Frak jest również najbardziej tradycyjnym ubiorem do opery.
b) smoking półformalny można nosić na wszystkie okazje, na które można nosić frak oraz do podobne do nich, o nieco mniejszym stopniu formalności. Nadaje się także do teatru czy filharmonii. Można też „zaokrąglać” w drugą stronę; półformalny smoking może z powodzeniem służyć jako strój nieformalny.
c) smoking nieformalny tradycyjnie przeznaczony był do noszenia, co wieczór w nieformalnych okolicznościach. Garnitur był zarezerwowany na dzień (ang. lounge suit). Obecnie jednak oficjalnie nie rozróżnia się smokingu nieformalnego od jego wersji półformalnej i nikt nie obrazi się, jeżeli będziemy stosować oba rodzaje zamiennie. Osoby noszące garnitur codziennie zachęcam jednak do jego zmiany po zmroku na smoking.

Strój przepisowy (ang. Dress code) na ślub księcia Williama (Wilhelma) i Kate Middleton jest następujący: uniform, morning coat i lounge suit. Tłumaczymy to, jako mundur, żakiet i garnitur wizytowy. O tych strojach napiszemy w czwartek. Sam ślub odbędzie się w piątek 29 maja o godzinie 11 przed południem w Opactwie Westminsterskim w Londynie. Wieczorem po ślubie zostanie zorganizowane prywatne przyjęcie (ang. private dinner) w Pałacu Buckingham. Jego gospodarzem będzie ojciec pana młodego książę Karol (Prince Charles). Dress code na tę uroczystość nie został podany do publicznej wiadomości, ponieważ jest to prywatne przyjęcie dla rodziny królewskiej i jej najbliższych przyjaciół (ok. 300 osób). Etykieta dyktuje, aby po ślubie, podczas wesela, po zmroku przebrać się w stroje wieczorowe. Jest to jednak dość kłopotliwe. W kontekście królewskiego ślubu, myślę, że część gości faktycznie zmieni swój strój na wieczorowy smoking, a jeszcze lepiej (i poprawniej) frak, a część „pójdzie na łatwiznę” i pozostanie w garniturze. Przyjście na wieczorne przyjęcie w żakiecie będzie niestosowne. Żakiet (ang. morning coat) w angielskiej nazwie ma wyraźnie zaakcentowane słowo morning (poranny). Książę William (Wilhelm) będący w służbie czynnej, ubrany będzie w mundur wojskowy. Mundur jest to strój zarówno dzienny, jak i wieczorowy. Dzięki temu William nie będzie musiał się fatygować zmianą ubioru.

Epilog:

Walter czuł się dziwnie w garniturze pośród towarzystwa w smokingach; choć lubił pić szkocką whisky i słuchać swojsko brzmiących ragtime’ów, nie był w najlepszym humorze. Podniósł się z fotela i wspomniał o tym na stronie gospodarzowi. Sir Anthony odpowiedział: Cóż – za nieznajomość klasyfikacji strojów się płaci. Mogę Cię jednak chyba nieco pocieszyć i dyskretnie pokazał dłonią w kierunku jednego z gości – starszego jegomościa, wielbiciela nowoczesnych, bardzo nieformalnych ubiorów – sir George’a Weatherby’ego. Jego buty były brązowe!

Na zdjęciu numer 1 aktor Maciej Skuratowicz. Smoking ze zbiorów Waltera :)

Fot: Maciej Cioch.

Jeśli czytasz mojego bloga, odwiedź także mój sklep

Przejdź na zackroman.com
Zack Roman Zack Roman
Brązowa marynarka flanelowa w kratę
Bordowy sweter Merino v-neck
KOSZULA OCBD WHITE
Krawat Polo Regimental zielony
Zamknij

Zapisz się do mojego newslettera

Zamknij